Wielu spośród żyjących zasługuje na śmierć. A niejeden z tych, którzy umierają, zasługuje na życie. Czy możesz ich nim obdarzyć? Nie bądź więc tak pochopny w ferowaniu wyroków śmierci, nawet bowiem najmądrzejszy nie wszystko wie”. Tymi słowami we Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena Gandalf studzi zapędy Froda, który – posługując się jakby nie było oceną opartą na faktach – nie rozumie, dlaczego tak obrzydliwą kreaturę, jaką był Gollum, zachowano przy życiu. Wielu czytelników zatrzymuje się nad tymi słowami. Bije z nich niezaprzeczalna mądrość. Tyle że łatwo się powoływać na nie bez odniesienia do konkretnych sytuacji. W chwili, gdy na rozkaz jednego człowieka zabijane są tysiące niewinnych ludzi, gdy zamiast radości w oczach dzieci dostrzegamy niewyobrażalne cierpienie, słowa Gandalfa wydają się tak fikcyjne jak sama postać. A życzenia śmierci, piekła i cierpienia zdają się być adekwatną odpowiedzią. Nie naszą sprawą jest wybaczać w cudzym imieniu, nie naszą też oceniać czyjąś nienawiść. W tym wypadku warto się zająć sobą. I jeśli słowa tolkienowskiego czarodzieja do nas nie przemawiają, sięgnijmy do naszych prawdziwych bohaterów. Błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko wybiegł kiedyś z sali sądowej, gdzie toczyły się procesy robotników, aby – jak sam powiedział – „uciec przed nienawiścią”. Natomiast bł. kard. Wyszyński mówił wprost: „Nie zmuszą mnie niczym do tego, bym ich nienawidził”. Ta walka o wolność od nienawiści wymaga jednak, tak jak pomoc potrzebującym, nakładów pracy. Nie mam wątpliwości, że warto.
