Każdy rodzic pragnie, aby wychować dzieci na mądrych, szczęśliwych, ale także samodzielnych i odpowiedzialnych ludzi. To niezwykle trudne i wymagające zadanie, lecz pomagające wkroczyć naszym najmłodszym pociechom owocnie w dorosłość.

Obowiązki

W nauce odpowiedzialności ważne jest, aby dziecko miało swoje obowiązki. Dziecko od 2. roku życia jest wystarczająco dojrzałe do tego, aby móc mu powierzyć zobowiązania. Oczywiście obowiązki powinny być dostosowane do wieku i rozwoju dziecka. Poza samym wykonywaniem zadań, istotne jest także, aby to, co robi, było wykonywane dobrze, sumiennie i systematycznie. Z drugiej strony, musimy patrzeć z dystansem na niepowodzenia przy pierwszych próbach podjęcia się powierzonych działań, tak, aby zbyt szybko nasze pociechy się nie zniechęciły. Kiedy będziemy go chwalić za dobrze wykonaną pracę i zwracać uwagę na niedociągnięcia, maluch będzie mógł poczuć się zadowolony z siebie, ważny i zauważony. Otrzyma wówczas odpowiedź zwrotną, która pomoże mu właściwie zinterpretować poziom jego wysiłków.

Konsekwencje

Jeśli dziecko nie będzie odczuwało żadnych konsekwencji braku odpowiedzialności, to się jej zwyczajnie nie nauczy. Poradzenie sobie z postawionym zadaniem da dziecku powód do dumy. Czasami konieczne jest wsparcie rodziców, danie motywacji, szczególnie dla małych dzieci. Jeśli już na początku nauczy się, że każdy czyn ma swoje skutki, szybciej zrozumie, że ma realny wpływ na życie swoje i innych ludzi wokół niego. Zachowywanie konsekwencji wymaga od rodziców bardzo dużej cierpliwości i nierzadko mocnych nerwów. Trzeba będzie także umiejętnie przygotować malucha na niepowodzenia i wpadki, które mogą się przydarzyć. Konieczne może się również okazać rodzicielskie wsparcie, kiedy dziecko będzie mierzyć się z porażkami i wywołanymi przez siebie „katastrofami”. Ich przeżywanie z pewnością wzbudzi jego świadomość, że nie musi być we wszystkim perfekcyjne, a miłość rodziców nie jest uzależniona od osiąganych sukcesów.

Jeśli dziecko popełnia błędy

Często jako rodzice bywamy nadopiekuńczy – tłumaczymy to swoją miłością do dziecka, tym że troszczymy się o nie. Niestety, takie zachowanie nie daje szans na wychowanie dojrzałego i odpowiedzialnego człowieka. Nie pozwalamy bowiem dorosnąć naszym pociechom. Jeśli dziecko zapomni zeszytu, dostanie negatywną ocenę, obrazi kogoś czy zniszczy cudzą własność, nie tłumacz się za nie. Nie zamiataj sprawy pod dywan, nie udawaj, że nic wielkiego się nie stało. Nie naprawiaj za dziecko jego błędów. Ono musi poczuć odpowiedzialność, wiedzieć czym są konsekwencje oraz jak stawić sytuacji czoła. Twój parasol troskliwości mu w tym nie pomoże, a wręcz nawet zahamuje jego rozwój w tym obszarze.

Przykład

Dzieci poznają świat i prawa nim rządzące poprzez wnikliwą obserwację. To właśnie rodzice są pierwszymi nauczycielami odpowiedzialności. Często jest tak, że w naszych dzieciach przeglądamy się jak w lustrze, gdyż niezwykle precyzyjnie kopiują zachowania nas dorosłych. Warto więc z pełną świadomością brać odpowiedzialność za nasze zachowania i postawy, które prezentujemy. Czasami warto może zamodelować jakieś zdarzenie, aby pokazać jak nasz malec powinien się zachować. Trzeba mieć świadomość swojej rodzicielskiej misji, dlatego warto dotrzymywać danego słowa, nie kłamać, a także przepraszać. Jeśli już przytrafiła nam się jakaś niekonsekwencja w działaniu, warto ją skomentować, wytłumaczyć, zamiast pozostawiać pozornie niezauważoną.